5 660x330 - تصمیم گیری و چالش های آن

تصمیم گیری و چالش های آن

5 - تصمیم گیری و چالش های آن

در این مطلب گریزی میزنیم به این قضیه که چرا تصمیم گیری واسه بعضی از آدم ها، پیچیده و انرژی بر هست.

رفع مسئولیت: نگارنده این مطلب روانشناس نیست و داره تجربیات شخصی خودش رو به اشتراک میذاره. پس میتونه کاملا اشتباه باشه و نباید مبنای تصمیم گیری قرار بگیره.

ما یه چیزی داریم به اسم Decidophobia و به معنای ترس از تصمیم گیری هست. لزوماً در مورد تصمیم های بزرگ صحبت نمیکنیم. بلکه میتونه شامل تصمیمات کوچک هم باشه. مثلاً امروز ناهار چی بخورم؟ عصر برم کافه یا نه؟ لباس چی بپوشم؟

اما چرا گاهی اوقات مغز ما از تصمیم گیری فرار میکنه؟ میتونه به یکی از دلایل زیر باشه:

1- ترس از شکست و اشتباه کردن

وقتی مطمئن نیستیم نتیجه نهایی تصمیم ما چی میشه؛ ترجیح میدیم از تصمیم گیری دوری کنیم. دلیلش هم مشخصه. هیچ کس دوست نداره شکست بخوره. مثلاً موقع شغل عوض کردن نگرانیم که نکنه نتونم یه شغل بهتر پیدا کنم؟ موقع ورود به یه رابطه میگیم نکنه تلاش هامون بی نتیجه باشه و خیلی زود جدا بشیم؟ موقع خروج از رابطه نگران پیدا کردن یه شخص جدید هستیم و ممکنه به خاطر همین نگرانی داخل یه رابطه نه چندان خوشایند باقی بمونیم. تغییر متغیرها یعنی ایجاد شرایط جدید. شرایطی که هیچ ایده ای نداریم قراره چطور باشه.

راه حل ها:

  • با تصمیمات کوچک شروع کنید. مواردی که میدونید حتی اگر اشتباه باشه؛ هزینه زیادی رو از نظر روانی و مالی وارد نمیکنه. وقتی ریسک تصمیم گیری پایین تر باشه؛ یعنی موقع تصمیم گیری اضطراب و ترس کمتری دارید.
  • نتیجه تصمیمات قبلی رو بررسی کنید. اگر تصمیماتی رو که قبلاً گرفتید با شرایط فعلی زندگیتون بررسی کنید؛ می تونید به نتیجه برسید که تاثیر مثبت یا منفی اون ها در زندگی شما چقدر بوده. اگر تاثیر اون ها مثبت بوده باشه منجر به رضایت میشه و اگر نباشه مورد بعدی 🙂
  • از اشتباهات خود درس بگیرید! قرار نیست همیشه به نتیجه دلخواهمون برسیم. اگر تصمیمی که گرفتیم اشتباه از آب در اومده دلیلش چی بوده؟ ضعف در تحلیل شرایط؟ عامل خارجی؟ عدم اطلاعات کافی یا اطلاعات نادرست؟ احساسی عمل کردن؟ پیدا کردن منبع اشتباه کمک میکنه تا دفعات بعد دقت بیشتری به خرج بدید.
  • همیشه بدترین حالت ممکن رو در نظر بگیرید. مگه قراره چی بشه؟
  • از ایده آل گرایی دوری کنید. هیچ وقت شرایط ایده آل نیست. تصمیمات شما هم همین طور.

2- اطلاعات کافی نداریم

گاهی اوقات مسئله شکست یا برد نیست فقط برای تحلیل کردن شرایط و تصمیم گیری، اطلاعات کافی نداریم. داشتن اطلاعات مورد نیاز برای تصمیم گیری ضروریه و کمک میکنه تا تصمیم های عجولانه یا غیر منطقی نگیریم. واسه همین ترجیح میدیم زمان بیشتری بگذره تا بعد از دریافت اطلاعات تصمیم بگیریم؛ اما اگر این مسئله با ایده آل گرایی ترکیب بشه؛ اطلاعات هیچ وقت کافی نخواهد بود و تا ابد از تصمیم گیری دوری خواهیم کرد!

راه حل ها:

  • تعیین موعد برای تصمیم گیری. مثلاً «باید تا آخر این هفته درباره … تصمیم گیری کنم»
  • مشورت از دیگران: ما آدم ها، نقطه نظرهای متفاوتی داریم. بنابراین مشورت از دوستان و همکاران کمک میکنه تا شرایط رو از یک زاویه دیگه ببینید و به تحلیل خودتون اضافه کنید.
  • استفاده از جدول S.W.O.T (گوگل کنید) برای تحلیل بهتر اطلاعاتی که در حال حاضر داریم.

3- بی انگیزگی

اگر از شکست خوردن نمی ترسیم و به اندازه کافی اطلاعات داریم؛ چی باعث میشه از تصمیم گیری دوری کنیم؟ نداشتن انگیزه 🙂 در این حالت، حال و حوصله تصمیم گیری نداریم. ممکنه موقتی باشه یا زمان بیشتری طول بکشه. بی انگیزگی رو نباید با خستگی تصمیم (مورد بعدی) اشتباه گرفت.

نداشتن انگیزه میتونه دلایل متفاوتی داشته باشه. شامل:

  • افسردگی و اضطراب
  • درگیری های احساسی
  • عدم تحمل تغییرات
  • و …

4- خستگی تصمیم

تصمیم گیری یه فرآیند انرژی بر هست. واسه همینه که مفهومی به اسم خستگی تصمیم داریم. فکر میکنم تو یه پادکست شنیدم که

«حدود 50% از کارهایی که در طول روز انجام میدیم ناخودآگاه و بر اساس عادت هست. ولی 50% دیگه بر اساس خودآگاه و تصمیم گیری شخصی یا گروهی اتفاق میفته.»

مغز به فکر صرفه جویی هست واسه همین بعد از گرفتن تعداد مشخصی تصمیم در طول روز، سعی میکنه از انجام این کار اجتناب کنه. بنابراین بهتره تصمیم های مهم رو اول صبح بگیریم.

خستگی تصمیم مبحث گسترده ای هست که با حق انتخاب رابطه مستقیم داره. احتمالا در یک مطلب جداگانه بررسی کنیم.

خب من هر چی به ذهنم رسید نوشتم. به نظر شما، چه دلایل دیگه ای واسه فرار از تصمیم گیری وجود داره؟

.

منبع: ویرگول

درباره‌ی محمد رازه

محمد رازه

همچنین ببینید

2 310x205 1 310x165 - دلایل تصمیم گیری غلط

دلایل تصمیم گیری غلط

دلایل تصمیم گیری غلط چیست؟ عجیب نیست اگر همه افراد به اقتضای محدودیت های شناختی …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.