اختلاف چندساله بر سر دارورسانی آنلاین بار دیگر وارد مرحله تازهای شده است. در حالی که سازمان غذا و دارو همچنان بر غیرقانونی بودن فعالیت پلتفرمهای اینترنتی عرضه دارو تأکید میکند، مرکز ملی پایش و بهبود محیط کسبوکار (مِفا) در نامهای رسمی، فعالیت این سکوها را قانونی دانسته و خواستار توقف موضعگیریهای مغایر با مصوبات موجود شده است.
نامه اخیر که به امضای هادی محضرنیا، سرپرست مرکز ملی پایش و بهبود محیط کسبوکار رسیده، در واقع تازهترین فصل از مناقشهای است که از سال ۱۴۰۲ میان رگولاتور سلامت و نهادهای حامی توسعه اقتصاد دیجیتال جریان دارد.
تأکید دوباره بر قانونی بودن فعالیت سکوها
محضرنیا در این نامه با استناد به مصوبه هیات وزیران، مصوبات هیات مقرراتزدایی و آرای دیوان عدالت اداری اعلام کرده است که فعالیت سکوهای اینترنتی در حوزه عرضه و توزیع دارو بلامانع است و مرجع صدور مجوز برای این کسبوکارها نیز اتحادیه کسبوکارهای مجازی محسوب میشود.
او همچنین از رئیس سازمان غذا و دارو خواسته است مانع اظهارنظرهایی شود که فعالیت این پلتفرمها را غیرقانونی معرفی میکنند؛ مواضعی که به اعتقاد مرکز ملی پایش و بهبود محیط کسبوکار، با چارچوبهای قانونی موجود همخوانی ندارد.
پاسخ به مواضع اخیر سازمان غذا و دارو
این نامه در واکنش به اظهارات اخیر برخی مدیران سازمان غذا و دارو منتشر شده است. سعید مهرزادی، سرپرست دفتر بازرسی، ارزیابی عملکرد و پاسخگویی به شکایات سازمان غذا و دارو، پیشتر اعلام کرده بود که موضوع فروش اینترنتی دارو همچنان در دست بررسی کارشناسی قرار دارد و تا زمان تدوین ضوابط لازم، فروش آنلاین دارو نمیتواند بهصورت کامل اجرایی شود.
مرکز ملی پایش و بهبود محیط کسبوکار در پاسخ به این مواضع تأکید کرده است که اعلام غیرقانونی بودن فروش اینترنتی دارو، با مصوبات و آرای موجود سازگار نیست و میتواند در تعارض با سیاستهای دولت در حوزه مشارکت بخش خصوصی و توسعه خدمات هوشمند قرار گیرد.
درخواست برای لغو محدودیتهای استانی
یکی دیگر از محورهای مهم این نامه، درخواست برای لغو بخشنامهها و مکاتباتی است که طی ماههای اخیر علیه همکاری داروخانهها با سکوهای اینترنتی صادر شدهاند.
در این میان، نامه معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی شیراز که همکاری داروخانهها با پلتفرمهای دارویی را هدف قرار داده بود، بهعنوان یکی از مصادیق مورد اشاره قرار گرفته است. همچنین برخی مکاتبات مشابه در دانشگاههای علوم پزشکی دیگر نیز از نگاه مرکز ملی پایش و بهبود محیط کسبوکار نیازمند بازنگری عنوان شدهاند.
تقابل دو نگاه به حکمرانی داروی دیجیتال
ماجرای دارورسانی آنلاین طی دو سال گذشته به یکی از مهمترین منازعات اکوسیستم سلامت دیجیتال ایران تبدیل شده است. از یک سو، سازمان غذا و دارو دغدغههایی مانند حفظ حریم خصوصی بیماران، اصالت دارو و نظارت بر فرآیند توزیع را مطرح میکند و از سوی دیگر، فعالان اقتصاد دیجیتال و نهادهای حامی کسبوکار معتقدند پلتفرمهای دارای مجوز میتوانند با استفاده از زیرساختهای دادهمحور، شفافیت بیشتری در زنجیره توزیع دارو ایجاد کنند.
نامه جدید مرکز ملی پایش و بهبود محیط کسبوکار نشان میدهد این اختلاف نهتنها پایان نیافته، بلکه وارد مرحلهای شده که نهادهای مختلف دولتی نیز برداشتهای متفاوتی از چارچوب قانونی دارورسانی آنلاین دارند.
یک پرسش قدیمی که هنوز بیپاسخ مانده است
با وجود مصوبات، نامهنگاریها و جلسات متعدد، همچنان یک پرسش کلیدی در مرکز این مناقشه قرار دارد؛ اینکه متولی اصلی تنظیمگری دارورسانی آنلاین در ایران چه نهادی است و مرز اختیارات میان رگولاتور سلامت و نهادهای متولی کسبوکارهای دیجیتال دقیقاً کجا تعریف میشود؟
تا زمانی که پاسخ روشنی برای این پرسش ارائه نشود، به نظر میرسد یکی از مهمترین پروندههای سلامت دیجیتال کشور همچنان باز خواهد ماند.
به وب سایت گروه سرمایه گذاری پیشگامان سلامت خوش آمدید گروه سرمایه گذاری پیشگامان سلامت