پزشکی از انحصار نخبگان خارج شده است

یادداشت ششم از سلسله یادداشت‌های آینده پزشکی

دکتر امین جهانبخشی، جراح مغز و اعصاب، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران و کارشناس هوش مصنوعی

در ایران تحصیل در پزشکی دیگر به نخبگان و رتبه‌های برتر خلاصه نمی‌شود و افراد متوسط‌تر از نظر پشتکار و رتبه علمی می‌توانند وارد رشته پزشکی شوند. البته هر تغییری که در پزشکی در حال رخ دادن است، تنها منحصر به ایران نیست و در جهان نیز همین تغییرات با شدت متفاوت اتفاق می‌افتد. نخبگان مانند گذشته به پزشکی تمایل نشان نمی‌دهند و وارد حوزه‌های کاری دیگری از جمله فناوری‌های نوین می‌شوند. مثلا در گذشته نزدیک، یک جراح مغز و اعصاب در امریکا بالاترین درآمد این کشور را داشت و حقوق او حتی از رئیس‌جمهور بالاتر بود. برای هرکسی که در علوم پزشکی تحصیل یا کار می‌کرد، نهایت آرزو و رویا این بود که جراح مغز و اعصاب در امریکا باشد. ولی امروز شرکت‌های فناور با تکنولوژی‌های جدیدی که به حوزه پزشکی عرضه می‌کنند، بالاترین درآمد و ثروت را دارند.

از نگاه من آینده پزشکی با فناوری گره خورده و حتی تهدید می‌شود. رشته‌های پزشکی یک به یک تحت تاثیر فناوری تغییرات بزرگی را تجربه می‌کنند و در نهایت نوبت به رشته‌های سرجری و اینترونشن می‌رسد که توسط ماشین احاطه شوند. من درباره خوب یا بد بودن این تغییرات بزرگ قضاوت نمی‌کنم. آنچه را که در حال تحول است شرح می‌دهم. ما نمی‌توانیم با موضوعاتی مانند اخلاق پزشکی و مسئولیت انسانی، خود را فریب دهیم. زیرا بیماران آن روشی را انتخاب می‌کنند که درمان بهتر و دقیق‌تری را انجام دهد و اگر این امکان در اختیار ماشین باشد، ماشین را انتخاب می‌کنند نه مفاهیمی مانند دست جراح، مسئولیت‌پذیری جراح و… به همین دلیل نقش و مسئولیت دانشجویان پزشکی نیز نسبت به نسل‌های گذشته با تحولات زیادی روبروست و آن‌ها ناگزیر باید این تحولات را رصد کنند و با جدیدترین پیشرفت‌ها جلو بروند.